ابن اسفندیار، محمد بن حسن. (بی‌تا). تاریخ طبرستان. تهران: چاپخانه مجلس.
ابن اثیر، علی بن محمد. (1385). الکامل فی التاریخ. جلد 8. بیروت: دار صادر.
ابن خرداذبه، عبید الله بن عبدالله. (1371). مسالک و ممالک. ترجمه سعید خاکرند. تهران: موسسه مطالعات و انتشارات تاریخی میراث ملل.
ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد. (2005 م.). المقدمه. جلد 2. بیروت: دار البیضاء.
ابن رسته، احمد بن عمر. (1365). الاعلاق النفیسه. ترجمه و تعلیق حسین قره‌چانلو. تهران: امیرکبیر.
ابن معروف، محمد بن عبد الخالق. (بی‌تا). فرهنگ کنز اللغات. جلد 2. تهران: کتابفروشی مرتضوی.
ابن ندیم، محمد بن اسحاق. (1381). الفهرست. جلد 1. ترجمه و تحشیه محمدرضا تجدد. تهران: اساطیر.
ابومعشر البلخی، جعفر بن محمد. (بی‌تا). الملل و الدول. متن عربی در نسخه دیجیتال «أصول» در دسترس است: https://usul.ai/t/al-milal-wal-duwal/36
ابونصر قمی، حسن بن علی. (1374). المدخل الی علم احکام النجوم. مقدمه، تحقیق و تصحیح جلیل اخوان زنجانی. تهران: میراث مکتوب.
بابایی سیاب، علی؛ جان احمدی، فاطمه؛ آقاجری، هاشم. (1397). شاخصه‌های تاریخنگاری فاطمیان در گفتمان تاریخنگاری اسلامی. تاریخ‌نگری و تاریخنگاری. سال 28. شماره 21. ص 51 – 33.
بیرونی، ابوریحان. (1362). التفهیم لاوائل صناعة التنجیم. مقدمه جلال‌الدین همایی. تهران: بابک.
__________. (1386). آثار الباقیه عن القرون الخالیه. ترجمه علی اکبر داناسرشت. تهران: امیرکبیر.
پیکاک، اندرو. (1394). نخستین مورخان فارسی‌زبان در ایران در نخستین سده‌های اسلامی. ویراست ادموند هرتسیگ و سارا استوارت. ترجمه کاظم فیروزمند. تهران: مرکز.
تامر، عارف. (1377). اسماعیلیه و قرامطه در تاریخ. ترجمه حمیرا زمردی. تهران: جامی.
جعفریان، رسول. (1389). تاریخ تشیع در ایران از آغاز تا طلوع دولت صفوی. تهران: علم.
جلالی مقدم، مسعود. (1385). مدخل ابوحاتم رازی. دائره المعارف بزرگ اسلامی. جلد 5. زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی. قابل دسترسی در: https://www.cgie.org.ir/fa/article
چوکسی، جمشید گرشاسپ. (1381). ستیز و سازش زرتشتیان مغلوب و مسلمانان غالب در جامعه ایران نخستین سده‌های اسلامی. ترجمه نادر میرسعیدی. تهران: ققنوس.
حمزه اصفهانی، حمزه بن حسن. (1346). تاریخ پیامبران و شاهان. ترجمه جعفر شعار. تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
حمزه اصفهانی، حمزة بن حسن. (1300 ق). تاریخ سنی ملوک الارض و الانبیاء. برلین: کاویانی
دخویه، میخائیل یان. (1371). قرمطیان بحرین و فاطمیان. ترجمه محمد باقر امیرخانی. تهران: سروش.
دفتری، فرهاد. (1375). تاریخ و عقاید اسماعیلیه. ترجمه فریدون بدره‌ای. تهران: فرزان روز.
_________. (1389). اسماعیلیه و ایران. ترجمه فریدون بدره‌ای. تهران: فرزان روز.
ذنون طه، عبدالواحد. (2004 م.). أصول البحث التاریخی. بیروت: دار المدار الإسلامی.
زرگری، فاطمه. (1402). نقش دربار سالطین محلی قلمرو شرقی خالفت عباسی در گسترش تنجیم. پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام. دوره 17. شماره 33. ص 176 – 149.
سالاری شادی، علی. (1377). حمزه اصفهانی و سنی ملوک الارض و الانبیاء. کتاب ماه تاریخ و جغرافیا. شماره 14. ص 26 – 22.
شامی، یحیی. (1999 م). تاریخ التنجیم عند العرب و اثره فی المجتمعات العربیه و الاسلامیه. بیروت: عزاالدین.
عسکری الموتی، حجت‌الله. (1390). بحثی در تاریخ‌گذاری رسائل اخوان‌الصفا نقدِ نقد عباس همدانی به تاریخ‌گذاری پل کازانووا بر رسائل اخوان‌الصفا. تاریخ‌نگری و تاریخنگاری. دوره 21. شماره 7. ص 86 – 67.
کاظم بیگی، محمد علی. (1377). مدخل اسفار بن شیرویه. دائره المعارف بزرگ اسلامی. جلد 4. قابل دسترسی در: https://ar.lib.eshia.ir/12293/4/1179/
کائن، کلود. (1386). بویهیان. ترجمه یعقوب آژند. تهران: مولی.
کرون، پاتریشیا. (1389). تاریخ اندیشه سیاسی در اسلام. ترجمه مسعود جعفری. تهران: سخن.
_________. (1402). پیامبران بومی‌گرای ایران در سده‌های آغازین اسلام: شورش‌های دهقانی و زردشتی‌گری محلی. ترجمه کاظم فیروزمند. تهران: نامک.
کریمی، بهزاد. (1394). پیوند تاریخنگاری با ستاره‌شناسی و تنجیم در عصر صفویه (907 – 1148 ه.). تاریخ و تمدن اسلامی. شماره بیست و دوم. ص 169 – 135.
کندی، ادوارد استوارت. (1374). پژوهشی در زیج‌های دوره اسلامی. ترجمه محمد باقری. تهران: علمی و فرهنگی.
فرای، ریچارد نلسون. (1358). عصر زرین فرهنگ ایران. ترجمه مسعود رجب‌نیا. تهران: سروش.
_________. (1363). سامانیان در تاریخ ایران کمبریج از اسلام تا سلاجقه. مترجم: حسن انوشه. تهران: امیرکبیر.
فروزانی، سید ابوالقاسم. (1381). تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران در دوره سامانیان. تهران: سمت.
لویس، برنارد. (1368). اسماعیلیان. ترجمه یعقوب آژند. تهران: مولی.
مادلونگ، ویلفرد. (1375). مکتب‌ها و فرقه‌های اسلامی در سده‌های میانه. ترجمه جواد قاسمی. مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
________. (1377). فرقه‌های اسلامی. ترجمه ابوالقاسم سری. تهران: اساطیر.
مسعودی، علی بن حسین. (بی‌تا). التنبیه و الاشراف. قاهره: دارالصاوی.
مسگر، علی اکبر؛ سلمانی گواری، ابوالفضل؛ امیری دهنوئی، صادق. (1400). الهیات سیاسی در سده‌های نخست اسلامی؛ بازنمایی فرجام‌شناختی متون زردشتی از فتح ایران‌شهر، منظر: دینکرد. ادیان و عرفان. سال پنجاه و چهارم. شماره دوم. ص 424 – 405.
مصفی، ابوالفضل. (1381). فرهنگ اصطلاحات نجومی: همراه با واژه‌های کیهانی در شعر فارسی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
میثمی، جولی اسکات. (1391). تاریخنگاری فارسی (سامانیان، غزنویان و سلجوقیان). ترجمه محمد دهقانی. تهران: ماهی.
نلّینو، کارلو آلفونسو. (1349). تاریخ نجوم اسلامی. ترجمه احمد آرام. بی‌جا. بی‌نا.
نیومن، اندرو جی. (1386). دوره شکل‌گیری تشیع دوازده امامی: گفتمان حدیثی قم و بغداد. ترجمه مهدی ابوطالبی و دیگران. قم: شیعه‌شناسی.
هالم، هاینتس. (1377). فاطمیان و سنت‌های تعلیمی و علمی آنان. ترجمه فریدون بدره‌ای. تهران: فرزان روز.
_______. (1389). تشیع. ترجمه محمد تقی اکبری. قم: مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب.
References
Abū Maʿšar, (2000). On Historical Astrology: The Book of Religions and Dynasties, Volume I: The Arabic original Edited by Keiji Yamamoto; translated by Keiji Yamamoto and Charles Burnett. 2 vols. Leiden–Boston–Köln: Brill. Vol. 1: The Arabic Original. https://brill.com/edcollchap/book/9789004530980/B9789004530980_s004.xml?utm_source=chatgpt.com .
Abū Maʿšar, (2000). On Historical Astrology: The Book of Religions and Dynasties, Volume I: The Arabic original Edited by Keiji Yamamoto; translated by Keiji Yamamoto and Charles Burnett. 2 vols. Leiden–Boston–Köln: Brill. Vol. 1: The Arabic Original. https://brill.com/edcollchap/book/9789004530980/B9789004530980_s004.xml?utm_source=chatgpt.com . [In Arabic].
Abū Naṣr Qummī, Ḥasan ibn ‘Alī. (1995). Al-Madkhal ilā ‘Ilm Aḥkām al-Nujūm. Introduction, critical edition, and annotation by Jalīl Akhavān Zanjānī. Tehran: Mīrāth-i Maktūb.[ In Arabic].
Askarī Mūtī, Ḥujjat Allāh. (2011). A Discussion on the Dating of the Rasā’il Ikhwān al-Ṣafā: A Critique of ‘Abbās Hamdānī’s Critique of Paul Casanova’s Dating. Historical Perspective and Historiography. 21 (7): 67–86. [In Persian].
Bābā’ī Siyāb, ‘Alī, Fāṭimah Jān-Aḥmadī, and Hāshim Āqājarī. (2018). Indicators of Fatimid Historiography in the Discourse of Islamic Historiography. Historical Perspective and Historiography. 28 (21): 33–51. [In Persian].
Bīrūnī, Abū Rayḥān. (1983). Al-Tafhīm li-Awā’il Ṣinā‘at al-Tanjīm. Introduction by Jalāl al-Dīn Humā’ī. Tehran: Bābak. [In Persian].
Bīrūnī, Abū Rayḥān. (2007). Āthār al-Bāqiyah ‘an al-Qurūn al-Khāliyah. Translated by ‘Alī Akbar Dānāsarasht. Tehran: Amīrkabīr. [In Persian].
Cahen, Claude. (2007). The Buyids. Translated by Ya‘qūb Āzhand. Tehran: Mawlā. [In Persian].
Choksy, Jamsheed K. (2002). Conflict and Cooperation: Zoroastrian Subalterns and Muslim Elites in Medieval Iranian Society. Translated by Nādir Mīrsa‘īdī. Tehran: Quqnūs. [In Persian].
Crone, Patricia. (2010). A History of Islamic Political Thought. Translated by Mas‘ūd Ja‘farī. Tehran: Sukhan. [In Persian].
Crone, Patricia. (2023). The Nativist Prophets of Early Islamic Iran: Rural Revolt and Local Zoroastrianism. Translated by Kāẓim Fīrūzmand. Tehran: Nāmak. [In Persian].
Daftary, Farhad. (1996). A History of Islamic Societies: The Ismā‘īlīs. Translated by Farīdūn Badrah’ī. Tehran: Farzān Rūz. [In Persian].
Daftary, Farhad. (2010). The Ismā‘īlīs and Iran. Translated by Farīdūn Badrah’ī. Tehran: Farzān Rūz. [In Persian].
De Goeje, Michael Jan. (1992). The Qarmatians of Bahrain and the Fatimids. Translated by Muḥammad Bāqir Amīrkhānī. Tehran: Surūsh. [In Persian].
Dhanūn Ṭāhā, ‘Abd al-Wāḥid. (2004). Uṣūl al-Baḥth al-Tārīkhī. Beirut: Dār al-Madār al-Islāmī. [In Persian].
Frye, Richard N. (1979). The Golden Age of Persian Culture. Translated by Mas‘ūd Rajabniyā. Tehran: Surūsh. [In Persian].
Frye, Richard N. (1984). “The Sāmānids.” In The Cambridge History of Iran, Vol. 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs. Translated by Ḥasan Anūshah. Tehran: Amīrkabīr. [In Persian].
Furūzānī, Sayyid Abū al-Qāsim. (2002). Political, Social, Economic, and Cultural Developments in Iran during the Sāmānid Period. Tehran: Samt. [In Persian].
Halm, Heinz. (1998). The Fatimids and Their Traditions of Learning. Translated by Farīdūn Badrah’ī. Tehran: Farzān Rūz. [In Persian].
Halm, Heinz. (2010). Shī‘ism. Translated by Muḥammad Taqī Akbarī. Qom: Center for the Study of Religions and Sects.[In Persian].
Ḥamzah al-Iṣfahānī, Ḥamzah ibn Ḥasan. (1882). Tārīkh Sinī Mulūk al-Arḍ wa al-Anbiyā’. Berlin: Kāviyānī. [In Persian].
Ḥamzah al-Iṣfahānī, Ḥamzah ibn Ḥasan. (1967). Tārīkh-i Payāmbarān va Shāhān. Translated by Ja‘far Shi‘ār. Tehran: Bunyād-i Farhang-i Īrān. [In Persian].
Ibn – Marūf, Muḥammad ibn Abd al – Khāliq. (n. d.). Farhang – i Kanz al – Amāl. Vol. 2. Tehran: Maktaba – yi Murtaḍawī. [In Arabic].
Ibn al-Athīr, ‘Alī ibn Muḥammad. (2006). Al-Kāmil fī al-Tārīkh. Vol. 8. Beirut: Dār Ṣādir. [In Persian].
Ibn al-Nadīm, Muḥammad ibn Isḥāq. (2002). Al-Fihrist. Vol. 1. Translated and annotated by Muḥammad Riḍā Tajaddud. Tehran: Asāṭīr. [In Persian].
Ibn Isfandiyār, Muḥammad ibn Ḥasan. n.d. Tārīkh-i Ṭabaristān. Tehran: Majlis Printing House. [In Persian].
Ibn Khaldūnm Abd al – Rahmān ibn Muhammad. (2005). Al – Muqaddimah. Vol. 2. Beirut: Dār al - Bayḍā. [In Arabic].
Ibn Khurdādbih, Ubayd Allāh ibn Abd Allāh. (1992). Kitāb Al – Masālik wa Al – Mamālik. Translated by Saīd Khākrand. Tehran: Mīrāth-i Millal Institute for Historical Studies and Publications. [In Persian].
Ibn Rustah, Aḥmad ibn ‘Umar. (1986). Al-A‘lāq al-Nafīsah. Translated and annotated by Ḥusayn Qara‘chānlū. Tehran: Amīrkabīr. [In Persian].
Ispahanesis, Hamzae. (1883). Annalium. Ed. L.M.E. Gottwaldt. [ In English].
Ja‘fariyān, Rasūl. (2010). Tārīkh-i Tashayyu‘ dar Īrān az Āghāz tā Ṭulū‘-i Dawlat-i Ṣafawī. Tehran: ‘Ilm. [In Persian].
Jalālī Muqaddam, Mas‘ūd. (2006). “Entry on Abū Ḥātim Rāzī.” In The Great Islamic Encyclopaedia, Vol. 5. edited by Kāẓim Mūsawī Bujnūrdī. Available at: https://www.cgie.org.ir/fa/article. [In Persian].
Karīmī, Bihzād. (2015). The Connection between Historiography, Astronomy, and Astrology in the Safavid Era (907–1148 AH). History and Civilization of Islam. 22: 135–169. [In Persian].
Kāẓim Baygī, Muḥammad ‘Alī. (1998). “Entry on Asfār ibn Shīrūyah.” In The Great Islamic Encyclopaedia, Vol. 4. Available at: https://ar.lib.eshia.ir/12293/4/1179/.[In Persian].
Kennedy, Edward S. (1995). A Survey of Islamic Astronomical Tables (Zījes). Translated by Muḥammad Bāqirī. Tehran: ‘Ilmī wa Farhangī. [In Persian].
Lewis, Bernard. (1989). The Assassins: A Radical Sect in Islam. Translated by Ya‘qūb Āzhand. Tehran: Mawlā. [In Persian].
Madelung, Wilferd. (1996). Religious Schools and Sects in Medieval Islam. Translated by Jawād Qāsimī. Mashhad: Bonyād-e Pažūheshhā-ye Eslāmī. [In Persian].
Madelung, Wilferd. (1998). Islamic Sects. Translated by Abū al-Qāsim Sarrī. Tehran: Asāṭīr. [In Persian].
Mas‘ūdī, ‘Alī ibn Ḥusayn. n.d. Al-Tanbīh wa al-Ishrāf. Cairo: Dār al-Ṣāwī. [ In Arabic].
Māsgar, ‘Alī Akbar, Abū al-Faḍl Salmānī Gavārī, and Ṣādiq Amīrī Dahnū’ī. (2021). Political Theology in the Early Islamic Centuries: Eschatological Representation of Zoroastrian Texts on the Conquest of Irānshahr, with a View to the Dēnkard. Religions and Mysticism. 54 (2): 405–424. [In Persian].
Meisami, Julie Scott. (2012). Persian Historiography (Sāmānids, Ghaznavids, and Saljuqs). Translated by Muḥammad Dihqānī. Tehran: Māhī. [In Persian].
Muṣafī, Abū al-Faḍl. (2002). A Dictionary of Astronomical Terms: Including Cosmological Terms in Persian Poetry. Tehran: Institute for Humanities and Cultural Studies. [In Persian].
Nallino, Carlo Alfonso. (1970). A History of Islamic Astronomy. Translated by Aḥmad Ārām. No place: no publisher. [In Persian].
Newman, Andrew J. (2007). The Formative Period of Twelver Shī‘ism: Ḥadīth Discourse between Qum and Baghdad. Translated by Mahdī Abū Ṭālibī et al. Qom: Shī‘ah Shināsī. [In Persian].
Peacock, Andrew. (2015). The First Persian-Language Historians in Iran during the Early Islamic Centuries. Edited by Edmund Herzig and Sarah Stewart. Translated by Kāẓim Fīrūzmand. Tehran: Markaz. [In Persian].
Salārī Shādī, ‘Alī. (1998). Ḥamzah al-Iṣfahānī and Sīnī Mulūk al-Arḍ wa al-Anbiyā’. Kitāb-i Māh-i Tārīkh va Jughrāfiyā. 14: 22–26. [In Persian].
Shāmī, Yaḥyā. (1999). Tārīkh al-Tanjīm ‘inda al-‘Arab wa Atharuhu fī al-Mujtama‘āt al-‘Arabīyah wa al-Islāmīyah. Beirut: ‘Izz al-Dīn. [ In Arabic].
Sherril, Logan J. (2024). “The World of Hamza Al – Isfahani: His Life and Writings in Context”. BA. Diss. University of North Carolina at Greensboro. [In English].
Tāmir, ‘Ārif. (1998). Ismā‘īlīyah wa Qarāmiṭah fī al-Tārīkh. Translated by Ḥumayrā Zumarridī. Tehran: Jāmī. [In Persian].
Yūsofī, Ḡolām-Ḥosayn. "BĀBAK ḴORRAMI." Encyclopaedia Iranica. Published December 15, 1988. https://doi.org/10.1163/2330-4804_EIRO_COM_6257.
Yūsofī, Ḡolām-Ḥosayn. "BĀBAK ḴORRAMI." Encyclopaedia Iranica. Published December 15, 1988. https://doi.org/10.1163/2330-4804_EIRO_COM_6257 [In English].
Yver, Georges. “al-Maghrib.” The Encyclopaedia of Islam, 2nd ed., edited by B. Lewis, Ch. Pellat and J. Schacht, Vol. 5, Leiden: E. J. Brill, 1986, pp. 1183–1209.
Yver, Georges. “al-Maghrib.” The Encyclopaedia of Islam, 2nd ed., edited by B. Lewis, Ch. Pellat and J. Schacht, Vol. 5, Leiden: E. J. Brill, 1986, pp. 1183–1209. [In English].
Zargarī, Fāṭimah. (2023). The Role of the Courts of Local Sultans in the Eastern Territories of the Abbasid Caliphate in the Expansion of Astrology. Historical Researches of Iran and Islam. 17 (33): 149–176. [In Persian].
