نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• سید محمد منصور ¹
• علیرضا خزایی ²

¹ دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

² دانشجوی کارشناسی ارشد تاریخ ایران باستان، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

چکیده

مقالۀ حاضر به بررسی ساختاری و محتوایی یک تصدیق‌نامه مربوط به فرمان سیورغال صادره از سوی امیر تیمور گورکانی در حق میر اختیارالدین حسن طباطبائی بهبهانی می‌پردازد. این تصدیق‌نامه در اواخر دوره زندیّه (احتمالاً میان سنوات ۱۲۰۱ الی ۱۲۰۶ق.) نگاشته شده و تنها سند شناخته شده ای است که به شکلی مفصل، نه اصل فرمان صادره از سوی امیر تیمور گورکانی، بلکه تصدیق یک فرمان سیورغال را مورد توجه قرار می‌دهد. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل دقیق عناصر درونی و بیرونی تصدیق‌نامه، شناخت جایگاه اجتماعی خانوادۀ دریافت کنندۀ فرمان سیورغال، ارزیابی اصالت تاریخی و سنجش تطبیقی آن با نمونه‌های موجود از فرامین سیورغال در ادوار مختلف است. از رهگذر این مطالعۀ تطبیقی، مشهود است که تصدیق‌نامه‌های سیورغال برخلاف اصل فرامین سیورغال، غالباً اسنادی غیردیوانی و توافقی‌اند که اعتبارشان مبتنی بر مهر و گواهی اکابر، شیوخ و معاریف محلّی است. بر این اساس، سند مورد بررسی به‌عنوان نمونه ای فی الحال منحصربفرد به جهت شناخت و ارزیابی تصدیق نامه های سیورغال، خاصه از اواخر دوران زندیه، قابل اعتناست. نویسندگان در مقالۀ حاضر کوشیده اند تا با بررسی ساختاری و محتوایی تصدیق نامۀ سیورغال موجود و تطبیق آن با ساختار و محتوای فرامین سیورغال براساس نمونه های پیشتر منتشر شده از فرامین سیورغال، نقاط اشتراک و افتراق این دو نوع سند را نیز معین نموده و وجوه مختلف ایشان را از یکدیگر تمایز دهند.

کلیدواژه‌ها

• سیورغال
• تصدیق نامه سیورغال
• تیمور گورکانی
• سادات طباطبائی بهبهان
• اسناد حقوقی
• بهبهان

موضوعات

• تاریخ

عنوان مقاله [English]

A Structural and Content Analysis of the taṣdīq-nāmeh of a Siyurghal Decree Issued by Tīmūr Gurkānī in Favor of Mīr Ikhtiār al-Dīn Ḥasan al-Ṭabāṭabāʾī al-Bihbahānī from the Late Zand Period

نویسندگان [English]

• Seyyed Mohammad Mansour ¹
• Alireza Khazaei ²

¹ Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, University of Tehran, Tehran, Iran.

² M.A student of History of ancient Iran, Faculty of Literature and Human Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran.

چکیده [English]

The present article examines the structural and content-based aspects of a certification document related to a siyurghal decree issued by Tīmūr Gurkānī in favor of Mīr Ikhtiār al-Dīn Ḥasan al-Ṭabāṭabāʾī al-Bihbahānī. This taṣdīq-nāmeh of a Siyurghal Decree, written in the late Zand period (probably between 1201–1206 AH), is the only known document that extensively addresses not the original siyurghal decree issued by Tīmūr Gurkānī, but rather the formal confirmation of such a decree. The primary aim of this study is to conduct a thorough analysis of the internal and external elements of the taṣdīq-nāmeh of a Siyurghal Decree, examine the social status of the family that received the siyurghal, evaluate its historical authenticity, and compare it to existing examples of siyurghal decrees from various historical periods. This comparative analysis reveals that, unlike the original siyurghal decrees, such taṣdīq-nāmeh of a Siyurghal Decree were generally informal, non-bureaucratic documents whose legitimacy relied on the seals and testimonies of local elders, notables, and dignitaries. Accordingly, the document under examination stands as a unique case for identifying and evaluating taṣdīq-nāmeh of a Siyurghal Decree, particularly from the late Zand era. The authors in the present article have attempted, by structurally and content-wise examining the existing taṣdīq-nāmeh of a Siyurghal Decree and comparing it with the structure and content of Siurghal decrees based on previously published examples of Siurghal decrees, to identify the similarities and differences between these two types of documents and to distinguish their various aspects from one another.

کلیدواژه‌ها [English]

• Siyurghal
• Tīmūr Gurkānī
• Ṭabāṭabāʾī Sayyids of Bihbahān
• Legal Documents
• Bihbahān
• Taṣdīq-nāmeh of a Siyurghal Decree