نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• مهشید خدامی ¹
• حسین بادامچی ²

¹ کارشناسی ارشد گروه تاریخ ،دانشکده ادبیات و علوم انسانی ،دانشگاه تهران ،تهران ،ایران

² دانشیار گروه تاریخ ،دانشکده ادبیات و علوم انسانی ،دانشگاه تهران ،تهران ، ایران

چکیده

قدرت گسترده هخامنشیان نیازمند سازوکارهای مدیریتی و مشروعیت‌بخشی مؤثری بود. در این میان، نقش نهادهای مذهبی و جریان منابع مالی از طریق مواجب و نذورات به معابد،به عنوان ابزاری برای انسجام اجتماعی و سیاسی،نیازمند بررسی دقیق است. این پژوهش بر این فرض استواراست که توزیع و مدیریت این منابع،فراتر از کارکرد صرفاً مذهبی،کارکردی استراتژیک در تثبیت مشروعیت شاهنشاهی و کنترل نخبگان محلی داشته است. هدف اصلی این تحقیق، واکاوی کارکرد سیاسی-اجتماعی نظام مواجب و نذورات مذهبی در دوران هخامنشی،با تمرکز بر داده‌های مستخرج از الواح اقتصادی تخت جمشید است.این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و روش گردآوری داده‌ها مبتنی بر مطالعات اسنادی (کتابخانه‌ای) و تحلیل محتوای کمی و کیفی اسناد اقتصادی باقی‌مانده از تخت جمشید (مانند الواح مالی) است که روابط میان مرکز و نهادهای محلی را نشان می‌دهند.تحلیل اسناد نشان می‌دهد که شاهان به‌طور سازمان‌یافته‌ای منابع مالی کلانی را به معابد و نهادهای مذهبی در سراسر امپراتوری تخصیص می‌دادند.این تخصیص‌ها اغلب با ذکر نام شاه یا خانواده سلطنتی صورت می‌گرفت که این امر موجب می‌شد ساختار مذهبی به عاملی برای تبلیغ و حمایت از سلطنت تبدیل شود.همچنین،ثبات اقتصادی این نهادها از طریق هدایای سلطنتی، وفاداری طبقه کاهنان را تضمین می‌کرد.نظام مواجب و نذورات مذهبی در دوره هخامنشی یک سیستم دوطرفه بود: شاه مشروعیت خود را از طریق حمایت از ادیان تقویت می‌کرد و در عوض،نهادهای مذهبی با ارائه خدمات فرهنگی، اجتماعی و سیاسی،پایه‌های قدرت سیاسی شاهنشاه را در اقلیم‌های مختلف تحکیم می‌بخشیدند.این سیستم،نمودی از درک عمیق هخامنشیان از پیوند دین و سیاست برای مدیریت یک امپراتوری چند فرهنگی بود.

کلیدواژه‌ها

• هخامنشیان
• نذورات مذهبی
• مواجب و جیره‌ها
• قدرت سیاسی
• الواح باروی تخت‌جمشید
• اقتصاد آیینی
• اداره و سازمان‌دهی امپراتوری

موضوعات

• تاریخ

عنوان مقاله [English]

The Role of Wages and Religious Offerings in the Consolidation of Political Power: A Documentary Analysis of the Persepolis Fortification Tablets

نویسندگان [English]

• Mahshid Khoddami ¹
• Hossein Badamchi ²

¹ M.A. in History, Faculty of Literature and Humanities, University of Tehran, Tehran, Iran

² Associate Professor of History, Faculty of Literature and Humanities, University of Tehran, Tehran, Iran

چکیده [English]

The present study examines the multifaceted role of wages and religious offerings in consolidating and reinforcing political authority within the Achaemenid Empire,with particular emphasis on the ancient documentary evidence preserved in the Persepolis Fortification Tablets.The primary objective of this research is to provide a comprehensive analysis of the mechanisms through which ritual and economic resources were distributed among social,administrative, and religious groups,and to evaluate the impact of these practices on the legitimacy, stability,and durability of the imperial power structure.The research data consist of the extensive corpus of Persepolis Fortification Tablets، which have been meticulously examined and systematically coded using a rigorous documentary analysis methodology. The findings reveal that the system of payments,rations,and ritual allocations functioned not merely as an economic mechanism but also as a strategic instrument for strengthening the loyalty,cooperation, and compliance of court officials,priests, and local elites throughout the empire.Furthermore, a detailed geographical and structural analysis of these documents demonstrates a deliberate and clear correlation between the central authority in Persepolis and the distribution of wages in subordinate regions, reflecting a sophisticated approach to administrative control and political governance.The results highlight the critical role of religious offerings and state-administered wages as essential tools employed by the Achaemenids to legitimize their rule,stabilize social hierarchies, and maintain imperial cohesion.By providing new insights into the interplay between economic, ritual, and political dimensions,this study contributes to a deeper understanding of the organizational and ideological foundations of Achaemenid imperial power and offers a valuable perspective for reevaluating the empire’s economic and religious–political structures.

کلیدواژه‌ها [English]

• Achaemenids
• Religious Offerings
• Wages and Rations
• Political Power
• Persepolis Fortification Tablets
• Ritual Economy
• Imperial Administration