نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران،
2 نویسنده مسئول، استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
ادبیات حماسی همواره بستری برای بازنمایی اندیشههای اخلاقی و فرهنگی بوده است. داستان رستم و سهراب در شاهنامه فردوسی و بازآفرینی آن در منظومه «سهراب و رستم» اثر متیو آرنولد، نمونهای برجسته از پیوند میان حماسه و اخلاق بهشمار میرود. این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی فضائل و رذائل اخلاقی در این دو اثر انجام شده است تا نشان دهد چگونه دو شاعر، با وجود تفاوتهای زمانی و فرهنگی، روایت خود را بر اساس نظامهای اخلاقی متفاوت سامان دادهاند. همچنین، پژوهش در پیِ پاسخ به این پرسش است که چگونه یک روایت مشترک میتواند در دو بستر فرهنگی، حامل پیامهای اخلاقی متفاوت باشد. روش تحقیق، توصیفی ـ تحلیلی است. بر این اساس، ابتدا با تکیه بر منابع فکری هر دو شاعر، جدول فضائل و رذائل اخلاقی استخراج شد و سپس بسامد و نحوه کاربرد آنها در دو منظومه بررسی گردید. یافتهها نشان میدهد که فردوسی با تأکید بر شجاعت، خانوادهدوستی، عزّت نفس و نیکوکاری، جهانی اخلاقی و آرمانی ترسیم کرده است که در آن خیر بر شر غلبه دارد. در مقابل، آرنولد بیشتر بر خانوادهدوستی، دوستی و محبت تمرکز دارد و در عین حال، رذائل اخلاقی چون غرور، بدخلقی و بدکرداری را نیز برجسته میسازد. همچنین روشن شد که رویکرد اخلاقی فردوسی و آرنولد به داستان رستم و سهراب، در پردازش بلاغی و ساختار روایی اثر، تأثیری اساسی داشته است. این دو نویسنده تلاش کردهاند تا روایت خود را بر اساس نظام اخلاقی ذهنی سامان دهند و بدینسان، دیدگاه آنان به مسئلهٔ اخلاق، نقش مهمی در تعیین ژانر و سبک روایت ایفا کرده است.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
A Comparative Analysis of Moral Virtues and Vices in Ferdowsi’s Rostam and Sohrab and Matthew Arnold’s Sohrab and Rostum
نویسندگان [English]
- mohammad mirnezami 1
- homeira zomorrodi 2
- Abdolreza seif 3
1 PhD student in Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, University of Tehran, Tehran, IranE
2 Professor of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, University of Tehran, Tehran,
3 Professor of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, University of Tehran, Tehran, Iran Iran
چکیده [English]
Epic literature has long provided a platform for representing moral and cultural thought. The story of Rostam and Sohrab in Ferdowsi’s Shahnameh and its re-creation in Matthew Arnold’s narrative poem Sohrab and Rustum serve as examples of the connection between epic and ethics. This study conducts a comparative analysis of moral virtues and vices in these two works, showing how both poets—despite temporal and cultural distance—shape their narratives according to different moral frameworks. It also explores how a shared narrative can, within distinct cultural contexts, convey divergent ethical messages. The research method is descriptive–analytical, based on both quantitative and qualitative study of the texts. Moral virtues and vices were identified through the intellectual sources of each poet, then tabulated, and their frequency and application examined. Findings reveal that Ferdowsi, by emphasizing courage, family loyalty, dignity, and benevolence, creates a moral world in which good triumphs over evil. In contrast, Arnold focuses on family affection, friendship, and love, while also highlighting vices such as pride, ill temper, and misconduct. The ethical approach of Ferdowsi and Arnold influences the rhetorical and narrative structure of their works. Both writers organize their retelling of the story in line with their moral systems, making ethics central to genre and narrative style
کلیدواژهها [English]
- Ferdowsi
- Shahnameh
- Rostam and Sohrab
- Epic
- Moral Values
- Ethical Indicators
)