Akhtaran's course in the Hamidi Maghamat

Mashhadhi, Mohammad Amir; Nezamdoost, Sara

doi:10.22059/jis.2023.357951.1195

Akhtaran's course in the Hamidi Maghamat

Document Type : Research Paper

Authors

Mohammad Amir Mashhadhi ¹

Sara Nezamdoost ²

¹ Professor of the Department of Persian language and literature, Faculty of Literature and humanities, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran

² PhD student of Persian language and literature, University of Sistan and Baluchistan, Zahedan, Iran

https://doi.org/10.22059/jis.2023.357951.1195

Abstract

The sixth century is the peak of the use of astronomical terms in Persian poetry and prose. One of the most prominent and prominent works in the use of terms and information of astronomy in Persian literature is the Maghamat of Qazi Hamiduddin Balkhi (559 AD), which he authored in 551. The purpose of the present research is to investigate the use of astronomy in Hamidi Maghamat in a descriptive-analytical way and to answer the question of how and for what purpose Hamiduddin Balkhi used astronomy and its tools in Maghamat. Therefore, by extracting samples from this tract, the authors have analyzed it in terms of the mentioned topic. The results of the research show that Hamiduddin Balkhi has used the science of astronomy skillfully and with full knowledge. Allocating an Maghame (20th) in Maghamat to astronomy shows the importance of the subject. From the point of view of the authors, the most important reasons for the use of astronomy in the authorities are to show the author's abilities and to express his grace and knowledge in the use of astronomy, the imaginative literary and artistic effects of the tract, to introduce the tract to the audience and also to indicate his religious beliefs, so that in this way, his tract be honored and after him, its immortality will be preserved.

Keywords

Hamidi Maghamat

Qazi Hamiduddin Balkhi

planets

stars

astronomy

Subjects

Persian the literature

- قرآن مجید (1398). ترجمۀ محمد مهدی فولادوند. تهران: پیام مهر عدالت.

اسکندری شرفی و وحید مبارک، فرشاد (1400). بازتاب باورهای نجومی در اشعار عماد فقیه کرمانی. فصلنامۀ کارنامۀ متون ادبی دورۀ عراقی، 2 (1)، صص 22-1.

اکرمی، موسی (1380). گاه‌شماری ایرانی. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.

- بلخی، جلال‌الدین محمد [مولوی] (1378). فیه ما فیه. به تصحیح و اهتمام حسین حیدرخانی، چاپ دوم، تهران: سنایی.

- بلخی، حمیدالدّین (1395). مقامات حمیدی. به تصحیح رضا انزابی‌نژاد، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

- بیرونی، ابوریحان (1316 الف). التفهیم. به تصحیح جلال همایی، تهران: مجلس.

- بیرونی، ابوریحان (1316 ب). احکام نجوم در بیان کواکب و برج‌ها. به تصحیح جلال همایی، تهران: مجلس.

- زرین‌کوب، عبدالحسین (1368). سرّ نی. تهران: علمی.

- سلیمانی دلارستاقی، محمدرضا و ماهیار، عباس (1394). جلوه‌هایی از باورهای نجوم قدیم در دیوان خواجوی کرمانی. فصلنامۀ تخصصی تحلیل و نقد متون زبان و ادبیات فارسی، 7 (23)، صص 32-27.

- شمیسا، سیروس (1387). فرهنگ اشارات ادبیات فارسی. تهران: میترا.

- صوفی رازی، عبدالرّحمن (1381). صور الکواکب. ترجمۀ خواجه نصیرالدّین طوسی، تهران: ققنوس.

- غزنی، سرفراز (1380). سیر اختران در دیوان حافظ. تهران: امیرکبیر.

-گوهرین، سیدصادق (1381). فرهنگ لغات و تعبیرات مثنوی جلال‌الدین محمد بلخی. چاپ سوم، ج 2، تهران: زوّار.

- ماهیار، عباس (1369). نگاهی به سوی اختران و افلاک. مجلۀ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی مشهد، 23 (3-4)، صص 593-571.

-ماهیار، عباس (1382). ثری تا ثریّا (دفتر یکم شرح مشکلات خاقانی). کرج: جام گل.

-ماهیار، عباس (1394). نجوم قدیم و بازتاب آن در ادب پارسی. تهران: اطلاعات.

- مشفق، اسماعیل و آسمندجونقانی، علی (1394). بررسی ساختار شناختی مقامات بلخی و گلستان سعدی. فنون ادبی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، 7 (1)، (پیاپی 12)، صص 22-9.

- مصفی، ابوالفضل (1381). فرهنگ اصطلاحات نجومی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.