پیشنهادهایی دربارۀ خوانش برخی عبارات یادگار زریران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

فرهنگ و زبانهای باستانی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران

چکیده

یادگار زریران متنی است اصلاً پهلوانی که در روند استنساخ و انتقال به الفبا و زبان فارسی میانه تصحیف‌ها و تحریف‌هایی بدان راه یافته است. همین مسئله کار خوانش برخی عبارات آن را سخت دشوار کرده است. پژوهشگران در خوانش این عبارات راه‌های گاه مختلفی در پیش گرفته‌اند. در این نوشته نخست این خوانش‌ها بررسی و نقد شده و سپس در باب خوانش برخی از عبارات پیشنهادهایی تازه طرح گردیده است. اساس این پیشنهادات مقابلۀ متن یادگار زریران با متن اصلاً پهلوانی درخت آسوریک و شواهد و قطعات پهلوانی مانوی است. در خوانش دو عبارت از آن دسته از متون فارسی دری که در ری، قومس، گرگان و هرات نوشته شده‌اند نیز شواهدی آورده شده است. در برخی مواضع به ضرورت تصحیحاتی قیاسی در واژه‌ها انجام گرفته است. در عبارات مربوط به مرثیۀ بستور با شناسایی نوعی سبک مرثیه‌سرایی که شاهدی از آن در مرثیۀ مارزکو در متون پهلوی اشکانی ترفانی وجود دارد، قادر به ارائۀ فرض و خوانشی جدید شده‌ایم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

proposals for reading some phrases in Ayādgār ī Zarērān

نویسنده [English]

  • meysam mohammadi
Department of Ancient Culture and Languages, Faculty of Letters and Humanities, University of Tehran
چکیده [English]

Ayādgār ī Zarērān (Memorial of Zarēr) is a text that in its original version has been composed in Parthian language. This text as has survived has been amended and distorted in the process of transcription into the Middle Persian alphabet and language. This makes it difficult to read some of the terms. Researchers have taken different ways in reading these terms. In this paper, these readings are first reviewed and criticized, and then some new suggestions are put forward for reading. The basis of these suggestions is the adaptation between Ayādgār ī Zarērān and Draxt ī Āsūrīg (Assyrian tree), an originally Parthian text, and the evidence of the Parthian Manichaean texts. The reading of two passages from the New Persian texts written in Ray, Qomes, Gorgan, and Herat also provides some evidence. In some phrases some corrections have been made. We have been able to present a new reading by identifying a kind of elegy that is evidenced in the Pahlavi texts.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ayādgār ī Zarērān
  • Pahlavi texts
  • Parthian language
  • Middle Persian
  • Correction