Iranian Studies

Imagology of Iranian Culture in the travelogue Beyond the Caspian Sea

Document Type : Research Paper

Author

Esmaeil Alipoor

Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Bojnord University, North Khorasan, Iran

https://doi.org/10.22059/jis.2024.370131.1251
Abstract
European travelogues about Iran are invaluable sources for Iranian Studies, offering insights into aspects of Iranian culture often overlooked or ignored by Iranian historians. However, these works may include exaggerations, subjective opinions, inappropriate generalizations, and biased political perspectives. This study critically examines the portrayal of Iranian culture in Beyond the Caspian Sea by Arthur Christensen, a Danish orientalist and mythologist. Using a descriptive  analytical approach grounded in imagology, the article explores the travelogue’s depiction of Iranian culture. Imagology, a comparative literature method, investigates the representation of the “self” through the “other” or vice versa, aiming to understand the reasons and mechanisms behind such cultural reflections. As an interdisciplinary approach, imagology intersects with cultural studies. The central question is why certain manifestations of Iranian culture and literature, observed during Christensen’s journey at the end of the Qajar era, gain prominence in the travelogue. Findings reveal that Christensen’s perspective is Eurocentric, shaped by inductive reasoning, stereotypes, and political biases. By emphasizing negative aspects of specific individual and environmental elements, he attempts to generalize them to the entirety of Iranian culture. This study underscores the importance of critically analyzing travelogues to better understand embedded biases and cultural reflections. It highlights the need for caution when approaching such sources, considering the influence of the author’s background, motivations, and perspectives. Ultimately, while Beyond the Caspian Sea offers valuable insights into Iranian culture, its potential biases necessitate a critical approach

Keywords

Iranian Studies
Iranian culture
Qajar era
travelogue beyond the Caspian Sea
Imagology
Arthur Christensen
Subjects
قرآن کریم.
آنه، کلود (1368). اوراق ایرانی: خاطرات سفر کلود آنه در آغاز مشروطیت، ترجمۀ ایرج پروشانی، تهران: معین.
براون، ادوارد (1394). یک سال در میان ایرانیان، ترجمۀ مانی صالحی علامه، تهران: اختران.
پولاک، یاکوب ادوارد (1368). سفرنامۀ پولاک: ایران و ایرانیان، ترجمۀ کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی.
ترابی، سید محمد (1383). نگاه غربیان به فرهنگ ایرانی؟ ژرف اما ناقص. چشم انداز ارتباطات فرهنگی، ش.13، صص 10  13. http://noo.rs/kzKNC
حدیدی، جواد (1348). ایران در ادبیات فرانسه، چ. دوم، مشهد: انتشارات دانشگاه مشهد.
دروویل، گاسپار (1389). سفرنامۀ دروویل، ترجمۀ جواد محیی، قم: نیلوفرانه.
زرقانی، سید مهدی (1395). تاریخ ادبیات ایران (4) با رویکرد ژانری، تهران: فاطمی.
زند، زاگرس (محمدتقی) (1389). «بررسی تطبیقی پژوهش های ایران شناسی غربی و شرق شناسی با تکیه بر بازنمایی فرهنگ مردم ایران در سفرنامه های اروپاییان در دورۀ قاجار»، فصلنامۀ مطالعات ملّی، س. 11، ش. 2، صص 153  182. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.1735059.1389.11.42.7.8
زینی وند، تورج و امیری، پروین (1396). «تصویرشناسی فرهنگی ایرانیان در آیینۀ سفرنامۀ پولاک»، فصلنامۀ تحقیقات فرهنگی ایران، ش 4، صص 23  39. https://doi.org/10.22631/jicr.2018.1272.2032
سرنا، کارن (1362). آدم ها و آیین ها، ترجمۀ علی اصغر سیدی، تهران: زوّار.
شاه محمدی، خدیجه؛ روشنفکر، کبری و رسولی، حجّت (1395). «فرهنگ عامۀ ایرانی در سفرنامۀ ابن‏بطوطه»، فرهنگ و ادبیات عامه، ش 11، صص 153  174. http://dorl.net/dor/20.1001.1.23454466.1395.4.11.2.9
صفی، فخرالدین علی (1393). لطایف الطوایف، تصحیح حسن نصیری جامی، تهران: مولی.
صنیعی، فرزانه و قبول، احسان (1402). «تصویرشناسی زنان ایرانی عصر صفویه در سفرنامۀ رافائل دومان»، فصلنامة پژوهش  های ایران شناسی، دورة 13، ش 3، پاییز، صص 41   59.  https://doi.org/10.22059/jis.2022.349844.1160
علوی زاده، فرزانه (1393). «تصویر ایران و ایرانی در سفرنامۀ ژان شاردن: تأملی در انگاره آفرینی و کلیشه ها در ذهنیت سفرنامه  نویس»، جستارهای ادبی، ش.185، صص 147  170. https://doi.org/10.22067/jls.v47i2.18888
کرزن، جرج (1373). ایران و قضیۀ ایران، ترجمۀ غلامعلی وحید مازندرانی، تهران: علمی و فرهنگی.
کریستن سن، آرتور امانوئل. (1385). فراسوی دریای خزر: سفرنامۀ آرتور کریستن سن به ایران و ترکستان در آستانۀ جنگ جهانی، ترجمۀ منیژۀ احدزادگان آهنی و علی آلفونه، تهران: طهوری.
کریمی، علی (1386). «بازتاب هویّت فرهنگی ایرانیان در سفرنامه های عصر صفوی و قاجاری»، فصلنامۀ مطالعات ملّی، س 8، ش 1، صص 31  62. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.1735059.1386.8.29.2.6
گنجی، نرگس و اشراقی، فاطمه (1393). «تصویر ایران و ایرانیان در سفرنامۀ ابن‏بطوطه»، کاوشنامۀ ادبیات تطبیقی، ش 15، صص 157  180.
گونسالس دو کلاویخو، روی (1384). سفرنامۀ کلاویخو، ترجمۀ مسعود رجب نیا، چ. پنجم، تهران: علمی و فرهنگی.
مارکام، کلمنت، 1367، تاریخ ایران در دورۀ قاجار، ترجمۀ میرزارحیم فرزانه، چ. دوم، بی جا، نشر فرهنگ ایران.
میرزایی، حسین و رحمانی، جبّار (1387). «فرهنگ و شخصیت ایرانیان در سفرنامه های خارجی»، فصلنامۀ تحقیقات فرهنگی، س 1، ش 3، صص 55  77.  https://doi.org/10.7508/ijcr.2008.03.003
نامور مطلق، بهمن (1388). «درآمدی بر تصویرشناسی: معرفی یک روش نقد ادبی و هنری در ادبیات تطبیقی»، مطالعات ادبیات تطبیقی، س 3، ش 12، صص 119  138.
نانکت، لاتیشیا (1390). «تصویرشناسی به‏منزلۀ خوانش متون نثر معاصر فرانسه و فارسی»، ترجمۀ مژدۀ دقیقی،. ادبیات تطبیقی، س 2، ش 1، صص 100  115.
وحدانی فر، امید و علی پور، اسماعیل (1400). «تصویرشناسی فرهنگ ایرانی عصر قاجار در سفرنامۀ دروویل»، فصلنامة پژوهش  های ایران شناسی، س 11، ش 2، پاییز و زمستان، صص 49   71. https://doi.org/10.22059/jis.2021.329218.1022 
 
Referenses
Bassnett, S. (1993). Comparative Literature: A Critical Introduction. Oxford: Blackwell.
Iranian Studies
Volume 15, Issue 2
Summer 2025
Pages 51-70