Iranian Studies

Iranian Studies

The origins of the fundamental bases of Yarsanism in the islamic sects

Document Type : Research Paper

Author
mansour rostami
Ph.D. in Islamic Philosophy and Theology, Payam Noor University, South Branch of Tehran, Tehran, Iran
10.22059/jis.2022.341177.1105
Abstract
 
Yarsanism, Ahl-e Haqq or Kaka'i- is a Islamic interreligious trend that has considerable background. The history of  its formation, religious principles and its roots, allegorical expression, symbolic expression, symbolic expression and  its mysterious religious literature have aura of ambiguity. Therefore,  the researches has expressed  different conflicting opinions about the historical creation, the roots and beliefs of, Ahl-e Haqq or Kaka'i, there is also a diversity of opinions among the Ahl-e Haqq scholars. The theologians also have shown contradictory opinions about the nature of this doctrine by deciphering the aforementioned texts, translating and interpreting the technical terms and concepts of the Yarsanism discourse which is provided by the special jargon of the oral language,
This paper has responded these two  questions: The fundamentals of beliefs and principles of Ahl al-Haq religion are aligned with which of the Islamic sects and in what aspects are they similar?
This writing has been written in a descriptive - analytical method based on the original primary texts written in different dialects of kurdish language. This essay examines and explains the fundamentals, religious principles and basic beliefs of Ahl al-Haq, such as the manifestation of God's essence in the universe and mankind, the cycle of life (donai don), which expresses the evolution of the human soul, and the quality of communication between angels and humans, which has been processed with different expressions and interpretations such as: incarnation, immanance, symbol and manifestation.
In the following, the initial roots of these foundations in the Kisanieh sect are shown in this article. In the religious sources of Ahl al-Haqq, attention is paid to the two personalities of Muhammad Hanafiyah and Mukhtar Thaghafi, who are also of interest in Kisanieh's thought, increases the connection between Ahl-i-Haq and Kisaniyyah.
Ahl al-Haq has been developed and deepened over time under the influence of the surrounding conditions as well as the conditions of the religious era and has become today's form. In addition, belief in three infallible imams is another commonality between Ahl al-Haq and Kisaniyyah.
Another goal of this article is  to find out the influence  of this thought from some sects such as Makhamseh, Mansourieh, and Sufism, which led to fundamental changes in the formation and organization of this ritual.
Keywords
Sultan Isaac
Kisaniyyah
fundamental principles
expression of nature
Donai Don
 
منابع
ـ قرآن کریم.
ـ آبادانی، مبلغی (بی‌تا)، تاریخ ادیان و مذاهب جهان، جلد 3، بی‌جا، حُر.
ـ ابوالمعالی، محمد الحسینی العلوی (بی‌تا)، بیان الادیان در شرح ادیان و مذاهب جاهلی و اسلامی، به تصحیح عباس اقبال آشتیانی، تهران، ابن‌سینا.
ـ افضلی، سید قاسم (2011)، سیری به سوی خاندان سید محمد گوره‌سوار، چاپ 1، جلد 1، عراق، اربیل، مرکز نشر مکریانی.
ـ الهی، نورعلی (1373)، برهان الحق، چاپ 8، تهران، جیحون.
ـ کلام دورۀ بابا حیدر (بی‌تا)، متن دست‌نویس.
ـ بابازاده، پرویز (1347)، حماسۀ پرشکوه اهل‌حق چهل‌تنان، بی‌جا، چاپخانۀ درخشان.
ـ جیحون‌آبادی، نعمت‌الله (1361)، حق الحقایق یا شاهنامۀ حقیقت، با مقدمۀ دکتر محمد مکری، چاپ 2، تهران، طهوری.
ـ حسینی، سید محمد؛ آژنگ، سید حشمت (1390)، یار وریا، چاپ 1، عراق، سلیمانیه، انستیتو فرهنگی کرد.
ـ خان الماس (بی‌تا)، دیوان، دست‌نویس سید خلیل عالی‌نژاد.
ـ دیوان دورۀ شاه‌حیاس (1384)، با مقدمه و حواشی سید شمس‌الدین محمودی، چاپ 1، بی‌جا، مؤلف.
ـ دیوان گوره (1382)، با مقدمه و پاورقی سید محمد حسینی، چاپ 1، کرمانشاه، باغ نی.
ـ دیوان گوره (بی‌تا)، دست‌نویس علمیر درویشی.
ـ ربانی گلپایگانی، علی (1396)، فرق و مذاهب کلامی، چاپ 8، قم، مرکز جهانی علوم اسلامی.
ـ مجمع الکلام سرانجامِ اهل‌حق، (بی‌تا)، جلد 3، دست‌نویس سام‌الدین تبریزیان.
ـ دفتر کلام نوروز سورانی (بی‌تا)، دست‌نویس کرندی در سال 1363.
ـ لاهیجی، شمس‌الدین (1385)، مفاتیح الاعجاز در شرح گلشن راز، چاپ 6، تهران، زوار.
ـ شهرستانی، هبة‌الدین (بی‌تا)، الملل و النحل. جلد 1، تخریج محمد فتح‌الله، مصر، مکتبة الانجلو الحصریة.
ـ دیوان کلام شیخ امیر (بی‌تا)، متن دست‌نویس.
ـ القاصی، مجید (1358)، آیین یاری، چاپ 2، تهران، طهوری.
ــــــــــــــ (1359)، اندرز یاری، تهران، طهوری.
ـ الصفار، محمد بن الحسن بن فروخ (1404)، بصائر الدرجات فی علوم آل محمد، طهران، منشورات الأعلمی.
ـ صفی‌زاده، صدیق (1361)، دستنوشته‌های پراکنده دربارۀ یارسان اهل‌حق، چاپ 1، تهران، مؤسسۀ مطبوعاتی عطایی.
ـ قیصری، داود بن محمود (1398)، رسائل قیصری، به تصحیح سید جلال آشتیانی، چاپ 3، تهران، مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران.
ـ گروه نویسندگان (1393)، تاریخ تشیع، چاپ 1، تهران، قدیم الاحسان.
ـ المجلسی، محمدباقر (1403)، بحارالانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار، لبنان، المجلد 25، دار الاحیاء التراث العربی.
ـ معلمی، حسن (1393)، شرح شواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة، چاپ 1، قم، حکمت اسلامی.
ـ ملاصدرا، محمد بن ابراهیم (1430)، الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة، الطبعة الثالث، قم، طلیعة النور.
Iranian Studies
Volume 12, Issue 2
March 2023
Pages 247-264