دانشگاه تهران پژوهش های ایران شناسی 2252-0643 3 1 2013 08 23 Adminstrative Jargon of Mongol based on"Murshed fi Al- Hesāb" اصطلاحات دیوانی دورۀ مغول بر اساس نسخه خطی «المرشد فی الحساب» 85 98 36348 10.22059/jis.2013.36348 FA محمد باقر وثوقی استاد تاریخ دانشگاه تهران محمد حسین سلیمانی دانشجوی کارشناسی ارشد ایران¬شناسی دانشگاه تهران Journal Article 2013 04 22 One of the main changes which are happened during the Mongol administrative and bureaucratic correction is new words, Integration of administrative corrections in Mongol era because of combining Persian, Chinese and turkey experiences. Although the Bureaucratic correction on the Court of the Mongol era has been researched and inquired considerably, these studies and researches are not adequate and sufficient, because there is not enough recognition of historical and literary sources of this period. The scope of research is extended to the other texts and more investigations of these unknown aspects of these changes are introduced. In this regard, this paper utilizes parts of manuscripts "Al-Morshed fi al-Hisāb", which is one of the professional literature on the scope of the Mongol period and it identifies bureaucratic correction and words related to identifying expressions of Mongol era In the first section, the manuscript "Al-Morshed fi al-Hisāb", is introduced and in the second section of this paper, Some parts of this manuscripts which refers to the bureaucratic correction reviewed and identified.     یکی از مهم‌ترین دگرگونی‌های به وجود آمده در دورۀ مغولان به وجود آمدن اصطلاحات و عبارات جدید اداری و دیوانی بود، که نتیجه ادغام تجربیات اداری مغولان، ایرانیان، چینیان و ترکان در این دوره است. اگرچه دربارۀ اصطلاحات دیوانی دورۀ مغول تحقیقات و تتبّعات قابل توجهی به عمل آمده است، امّا با توجه به عدم شناسایی کامل منابع و مراجع تاریخی و ادبی این دوره، این پژوهش‌ها نتایج بایسته­ای را در بر نداشته و لازم است، که محدودۀ تحقیقات را به دیگر متون گسترش داده و با بررسی بیشتر، زوایای ناشناختۀ این دگرگونی‌ها به خوبی شناسانده شود. در این راستا و در این مقاله با بهره­گیری از بخش‌هایی از نسخۀ خطی «المرشد فی الحساب»، که از متون تخصصی تاریخ علم دورۀ مغول به شمار می‌رود، در دو بخش به شناسایی اصطلاحات دیوانی دورۀ مغولان و واژه­های مرتبط با آن پرداخته می‌شود. در بخش نخست نسخه خطی« المرشد فی الحساب»، معرفی و در بخش دوّم آن، بخشی از این نسخه که مربوط به اصطلاحات دیوانی است، بازخوانی و شناسایی می‌شود.   https://jis.ut.ac.ir/article_36348_f84caa4b0ddc10bfd833073a466bf638.pdf