شهلا خلیل اللهی؛ مریم موسوی جشوقانی
چکیده
تام لدی معتقد است که زیباییشناسی روزمره به ما مجال میدهد، دربارة چیزهایی سخن بگوییم که عموما در زیباییشناسی مرسوم طرح نمیشوند؛ بلکه حوزة کاملا جدیدی از تحقیق را برایمان میگشاید. با اینحال، ...
بیشتر
تام لدی معتقد است که زیباییشناسی روزمره به ما مجال میدهد، دربارة چیزهایی سخن بگوییم که عموما در زیباییشناسی مرسوم طرح نمیشوند؛ بلکه حوزة کاملا جدیدی از تحقیق را برایمان میگشاید. با اینحال، میتوان گفت که این حوزه با زمینههای مرسوم زیباییشناسی ارتباط تنگاتنگ دارد. یکی از این حوزهها، زیباییشناسی امرِ روزمرّه در خصوص مکان است که به مفاهیم آشنایی و غریبگی، تفسیر مکان و امر روزمرّه در زیست جهان میپردازد. خانه به معنای فضایی برای زندگی، بهجز مفهوم ساختمان، ماهیتی خیالی و ذهنی است که از خلال برخی از آثار مانند سفرنامهها قابل رؤیت میشود، سفرنامهها منبع اصلی پژوهش در زیستجهانِ در حوزۀ زیباییشناسی زندگی روزمرّه هستند. سفرنامۀ ژوبر گزارش تاریخ اجتماعی ایران در زمان فتحعلی شاه قاجار است. توصیفهای هنرمندانۀ نویسنده بهویژه از مکانها، قصرها، عمارتها و خانهها زمینة لایههای پنهانی مطالعات بینارشتهای میان ادبیات و فلسفه را فراهم ساخته، بازخوانی آنها با تلفیق آرای زیباییشناسی شیوهای نوین برای تحلیل متن سفرنامهای است که دربارۀ ایران نوشته شده است. این پژوهش با روش توصیفی و اسنادی به این پرسش پاسخ میدهد که زیباییشناسی زندگی روزمرّه مکان در این سفرنامه چگونه است؟ دستاورد این پژوهش بیانگر آن است که داوریهای ژوبر دربارة عمارتها، قصرها، خانهها و مکانهای دیگر با الفاظ و مفاهیمی شکل گرفته که نشان میدهد او نه تنها با گذر از غریبگی به فرآیند آشناسازی رسیده، بلکه توانسته زیباییشناسی مکان را با حس مکان و روح مکان به تصویر بکشد.
