شایسته سادات موسوی؛ پریا شاطریان
چکیده
دگردیسی کلان استعاره ها نشانۀ بزرگی از گسست های تاریخی است. با تغییر شرایط تاریخی، مفاهیم سیاسی و اجتماعی تحول پیدا می کنند و خود را در لباس جدیدی نمودار می سازند. یکی از حوزه های نوین ...
بیشتر
دگردیسی کلان استعاره ها نشانۀ بزرگی از گسست های تاریخی است. با تغییر شرایط تاریخی، مفاهیم سیاسی و اجتماعی تحول پیدا می کنند و خود را در لباس جدیدی نمودار می سازند. یکی از حوزه های نوین مطالعات تاریخ، که به این تغییرات مفهومی می پردازد، تاریخ مفاهیم یا تاریخ مفهومی نام دارد. تاریخ مفهومی چارچوب بسیار مناسبی برای بررسی شکل گیری مفاهیم سیاسیـ فرهنگی است و نشان می دهد که چگونه این مفاهیم در دوره های آستان های دگردیسی پیدا می کنند و به عصر بعد منتقل می شوند؛ اما یکی از نقصان های بزرگ این حوزه، غفلت آن از عناصرِ به ظاهر غیرسیاسی مانند تمثیلات، استعارات، اساطیر و... است. در این تحقیق، که براساس پروژۀ تاریخ مفهومی راینهارت کوزلک تدوین یافته است، نشان داده ایم که استعاره ها و تمثیل ها نیز نقش بسزایی در مفهومی شدنِ واژه ها و ورود آنها با بار مفهومی نو به عصر مدرن دارند. در این تحقیق، یکی از کلیدواژه های عصر مدرن، یعنی وطن، بررسی شده است. این واژه، در کنار تعداد زیادی از دیگر واژگان، در عصر مشروطهـ که باید یکی از دوران های مهم آستان های تاریخ ایران قلمداد شودـ بار مفهومی جدیدی به خود می گیرد. چنانکه خواهیم دید، وطن با پیوندخوردن به مفاهیمی همچون: زن، مادر و خانه، از قالب یک واژه به درمی آید و به یک مفهوم تبدیل می شود.
