روح الله هادی؛ محمدسرور مولایی؛ صدیقاللّه کلکانی
چکیده
جایگاه سنایی در تاریخ شعر فارسی دری و تغییرهایی که او از لحاظ محتوا بهویژه عرفان، حکمت و پند و اندرز وارد کرد، ویژه است و به باور سناییشناسان شعر فارسی در قصیده و غزل تا امروز وامدار سنایی است. به دلایل ...
بیشتر
جایگاه سنایی در تاریخ شعر فارسی دری و تغییرهایی که او از لحاظ محتوا بهویژه عرفان، حکمت و پند و اندرز وارد کرد، ویژه است و به باور سناییشناسان شعر فارسی در قصیده و غزل تا امروز وامدار سنایی است. به دلایل گوناگون، که از مهمترین آنها باید به محدویت چاپ و نبود روشهای تحقیق اشاره کرد، تا سدۀ چهاردهم به حکیم سنایی در ایران و افغانستان توجهی که شایستۀ جایگاه او بوده نشده است و میراث ادبیاش تنها آثار اوست که به شکل نسخههای خطی باقی مانده یا اطلاعاتی است که در آثار تاریخی و ادبی نقل شده است. تحقیقات جدی و جدید دربارۀ سنایی بازمیگردد به دهههای اخیر که بهویژه در ایران با تألیفات و پژوهشهای مستقل و پایاننامههای کارشناسی ارشد و دکتری، جلوه و رونق بیسابقهای یافته است. پژوهشهای سناییشناسی در افغانستان، که پارهای از آنها با آنچه در ایران انجام شده مشترک است، عرصه های ذیل را دربر میگیرد:الف) مقالههای کلی یا موضوعی دربارة سنایی و آثارشب) تصحیح و چاپ آثار سناییج) شرح مثنویهای سنایی مانند سیرالعباد و حدیقةالحقیقهد) نقد پژوهشهای انجامشده در افغانستان و سرزمینهای دیگراوج سناییشناسی در افغانستان برگزاری همایش نهصدمین سالروز سنایی است که در سال 1356 ش برگزار شده و در آن تحقیقات ارزشمندی مانند شرح سیرالعباد، تصحیح حدیقه و نوشتن مقالههای پژوهشی دربارة سنایی و آثارش انجام شده است. از درخشانترین این پژوهشها مقدمة استاد مجروح است که در مقدمة سیرالعباد آمده است. کار ارزشمند دیگر شرح حدود هزار بیت از حدیقةالحقیقه است که به دست استاد عبدالاحد عشرتی صورت پذیرفته است. آگاهی از پژوهشهای انجامشده در افغانستان میتواند افق بازتری در پیش چشم پژوهشگرانی بگشاید که پس از این به مطالعة سنایی و آثار او میپردازند. با توجه به اهمیت موضوع در این مقاله، که برخاسته از رسالة دکتری است، کوشیدهایم با روش مطالعات کتابخانهای، سناییپژوهی در افغانستان را بکاویم و نکات تازه دربارة سنایی، یافتههای پژوهشگران و مسائل و موضوعات مطرح در مقالات و آثار آنان را شناسایی، نقد و تحلیل کنیم.
